Kronika

 

 

Stanowisko ZSzP w sprawie wywiadu pary książęcej Harrego i Megan

Szanowni Państwo,
w dniu 8 marca 2021 roku Pani Marta Ossowska Redaktor działu kultury Wirtualnej Polski zwróciła się do Związku Szlachty Polskiej z prośbą o komentarz odnośnie wywiadu księcia Harry'ego i jego żony Meghan Markle udzielonego Oprah Winfrey. Poniżej zamieszczamy pełną treść udzielonej odpowiedzi.


Szanowna Pani Redaktor,

życie prywatne i publiczne wystąpienia członków brytyjskiej Rodziny Królewskiej zawsze były i będą komentowane, zwłaszcza w Wielkiej Brytanii, gdzie media na bieżąco rejestrują i reagują na wszelkie wydarzenia mające jakikolwiek wpływ na losy Monarchii. Natomiast ja, jako rzecznik prasowy Związku Szlachty Polskiej, nie widzę powodu żebym musiała zajmować wiążące stanowisko w odniesieniu do kontrowersyjnego wywiadu udzielonego przez książęcą parę Sussexu dla komercyjnej telewizji amerykańskiej CBS. Z zasady nie śledzimy plotkarskich profili w mediach socjalnych, ani balansujących na granicy “opery mydlanej” tabloidów, gdzie prawda i fałsz są równo wymieszane. Jednakże zapytana o opinię skorzystam z okazji, żeby odnieść się do paru wątków, które z mojego punktu widzenia są ważne dla zrozumienia zasad funkcjonowania współczesnej monarchii.

31 marca upływa termin rocznego okresu próbnego, jaki został zaoferowany parze książęcej Sussexu dla ostatecznego przemyślenia ich decyzji o wycofaniu się z pełnienia królewskich funkcji. Oficjalnym powodem była deklarowana chęć uzyskania finansowej niezależności i pragnienie ochrony prywatności dla ich młodej rodziny, co od samego początku znalazło się ze zrozumieniem rodziny królewskiej. Mam wrażenie, że książę Henryk i Meghan decydując się na wywiad z cyklu ‘tell-all’, który i tak był od dawna oczekiwany, a w dużej mierze przewidywalny co do swojego charakteru, postanowili definitywnie rozliczyć się z przeszłością, wyprzedzając wszystkie możliwe decyzje jakie mogą w ich sprawie zapaść.

W przekonaniu wielu brytyjskich komentatorów wywiad jest rewanżem za pozbawienie ich patronatów, a w przypadku księcia Henryka także honorowych tytułów wojskowych, do których był przywiązany. Akurat w tym przypadku, nie mam wątpliwości, że decyzja dworu była słuszna, jako że wypełnianie obowiązków z tymi przywilejami związanych wymaga fizycznej obecności, podtrzymywania stałego kontaktu, co wobec decyzji o osiedleniu się na stałe w Kaliforni nie byłoby możliwe.

Historycznie rzecz biorąc, moment w którym Oprah Winfrey zdecydowała się wyemitować wywiad jest moim zdaniem najmniej korzystny z możliwych. Doniesienia o poważnej operacji serca jakiej poddany został Książę Filip, obok rozmiarów pandemii dziesiątkującej Brytyjczyków i związany z Brexitem zauważalny kryzys ekonomiczny, którego skutki odczuwa wiele rodzin, zajmują pierwsze strony brytyjskich gazet i mam wrażenie znacznie bardziej niepokoją społeczeństwo niż kreowany i eksploatowany przez media konflikt związany z Megxitem.

A wszystko to w Dniu Wspólnoty Narodów, który jednoczy ponad 2.4 miliarda ludzi zamieszkałych w 54 niepodległych państwach, w większej części będących pozostałością po byłym Imperium Brytyjskim, do których 94 letnia królowa Elżbieta II jako uznana i powszechnie szanowana jako Głowa Wspólnoty Narodów, wygłasza przemówienie w wielkim stylu. W ciągu swojego ponad 70-cio letniego panowania, dała ona dowód swojego absolutnego poświęcenia i oddania sprawie ochrony praw człowieka w tych krajach, które łączy wspólna historia, kultura i język. Stypendystami jej Królewskiego Towarzystwa Wspólnoty Narodów są młodzi ludzie wielu narodowości i koloru skóry, którym stwarza się warunki studiów w Wielkiej Brytanii, przez co mogą oni realizować swoje pragnienia i zawodowe ambicje niezależnie od pochodzenia. Dlatego, oskarżenie Rodziny Królewskiej o rasizm, brak empatii i wręcz inspirowanie kłamliwych opinii na temat księcia Henryka i jego żony, jest w moim przekonaniu zupełnie chybionym atakiem, wymierzonym w samą monarchinię i instytucję, którą ona reprezentuje. Paradoksalnie, to właśnie książęcej parze Sussex królowa powierzyła prezydenturę w powołanej przez nią fundacji, której mieli być ambasadorami.

Zwłaszcza jeden z wątków podjętych w wywiadzie, dotyczący jakoby pozbawienia potomka księcia Henryka tytułów należnych mu z racji urodzenia, które tylko z powodu “odmiennego koloru skóry” nie były mu nadane, wymaga zdecydowanego sprostowania i dokładnego wytłumaczenia. 104 lata temu, król Jerzy V, ojczysty dziadek obecnej królowej Elżbiety wydał dekret ograniczający liczbę członków rodziny królewskiej wobec których tytuł, Jej, lub Jego Królewska Wysokość może być używany. Konwencję Króla Jerzego V obowiązującą od 1917 roku jednoznacznie przewiduje, że nie genetyka, rasa czy kolor skóry, ale pozycja zajmowana w hierarchii rodziny królewskiej decyduje o tym jakie tytuły są mu należne. I tak, Archie z tytułu narodzin miał prawo być uhonorowany jako “Earl of Dumbarton” lub utytułowany “Lord Archie Mountbatten-Windsor ”, jednakże sami rodzice w jego imieniu zrezygnowali z tych opcji. W przyszłości, lecz nie prędzej niż w momencie objęcia tronu przez księcia Filipa, Archie uzyska tytuł książęcy oraz w dalszej kolejności odziedziczy po ojcu tytuł księcia Sussexu. W roku 2013, tuż przed oczekiwanymi narodzinami potomka Wilhelma, księcia Cambridge, dokonano nowelizacji prawa linii sukcesji do brytyjskiego tronu. Najważniejszą zmianą było zniesienie primogenitury męskiej, czyli córki urodzone jako pierwsze nie muszą już ustępować kolejności do tronu młodszym od siebie braciom. Nastąpiło równouprawnienie płci, co świadczy o tym, że monarchia powoli uwspółcześnia się w trosce o jej przetrwanie. Wyrazem tej modernizacji była także zgoda królowej Elżbiety II na ślub Henryka, księcia Sussexu z Meghan Markle, która była rozwódką. Tu dla kontrastu trzeba przypomnieć sytuację rodzonej siostry królowej, księżniczki Małgorzaty, która 70 lat temu nie otrzymała podobnej zgody na ślub z Peterem Towsendem ponieważ był on rozwiedziony. Przy tym trzeba pamiętać, że królowa Elżbieta II jest zwierzchniczką Kościoła anglikańskiego.

Swego czasu abdykacja króla Edwarda VIII Windsora spowodowana pragnieniem poślubienia amerykańskiej aktorki Wallis Simpson była już po fakcie tematem wywiadu nagranego w paryskim studiu w 1970 roku. Od tamtego czasu upłynęło już pół wieku i możemy tylko ze smutkiem skonstatować, że w ciągu tego czasu obyczaj i etyka dziennikarska uległy zmianie. Ówcześnie uważano bowiem, że nie godzi się dżentelmenowi otwarcie atakować członka rodziny królewskiej, któremu etyka zabrania odpowiadać na wymierzone w niego ataki, gdyż byłoby to poniżej jego godności. Sam wywiad przeszedł bez większego echa, ale też nie padły w nim żadne skandaliczne wyznania, które mogłyby rzucać cień na rodzinę królewską. Ta zaś, z pełną świadomością konsekwencji niespodziewanej abdykacji musiała zaistniałą sytuację zaakceptować i jak to się mówi w wojskowym żargonie-przetasować szyki.

W kręgach szlacheckich i arystokratycznych niezmiennie panuje przekonanie, że publiczna wiwisekcja i roztrząsanie spraw rodzinnych o podłożu konfliktowym, jest w złym guście i przede wszystkim nie służy poprawie relacji pomiędzy zwaśnionymi. Książę Henryk, jako obecnie szósty w linii sukcesji do królewskiego tronu, zdaje się zapominać, że jego pozycja jest diametralnie różna i nieporównywalna z tą jaką zajmuje jego rodzony brat, książę Wilhelm. Książę Cambridge jako przyszły monarcha jest przygotowywany do tej roli od dziecka, ale w sensie emocjonalnym po stracie matki w niecodziennych okolicznościach, był w równym stopniu obciążony traumą. Jednak z jego ust nie padają oskarżenia i nie mające końca pretensje wobec wykonujących swój zawód dziennikarzy. Zamiast tego, zainteresowanie opinii publicznej życiem prywatnym jego rodziny jest zaspokajane np.poprzez systematyczne upublicznianie rodzinnych zdjęć z nieoficjalnych spotkań, często autorstwa samej księżnej Katarzyny. Wydaje się, że oboje zdają sobie sprawę z poważnej roli jaką mają do spełnienia, z oczekiwań jakim muszą sprostać i subtelności zasad protokołu królewskiego, który to wszystko reguluje.

Spośród wielu pożądanych cech lojalność, zrównoważenie i determinacja, malują się jako te cechy charakteru, którymi muszą się bezwzględnie legitymować osoby pragnące zachować prestiż i autorytet. ‘Never complain, never explain’ to złota zasada milczenia przyjęta przez rodzinę królewską, zwłaszcza w sprawach dotyczących życia prywatnego jej członków oraz polityki realizowanej przez rząd, jest już od wielu lat obowiązującym standardem. Wnikliwi obserwatorzy musieli odnotować wypowiedzi księcia Henryka i jego żony w okresie prezydenckich wyborów w USA, które w ich przekonaniu były złamaniem królewskiego protokołu.

Nie trudno przewidzieć jaka i tym razem będzie reakcja pałacu Buckingham, chociaż już wiadomo, że np. w sprawie rzekomego znęcania się głównie nad kobiecą częścią personelu współpracującego z księżną Sussexu, zostały przeprowadzone wnikliwe rozmowy z byłymi i obecnymi pracownikami. Cokolwiek miałoby się wydarzyć, zostanie to podane w oficjalnych oświadczeniach, a sprawy prywatne będą dyskutowane w rodzinnym gronie za zamkniętymi drzwiami. Jedno jest pewne, że bulwersujący z wielu względów wywiad w żaden sposób nie zagrozi przyszłości monarchii brytyjskiej, a jedynie osłabi wizerunek Harrego and Meghan i to wbrew czynionym przez nich wysiłkom przysporzenia sobie większej popularności.

Pozdrawiam,
Anna Borewicz-Khorshed
Członek Zarządu Głównego i Rzecznik Prasowy
Związku Szlachty Polskiej

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com